Dobro došli

Poslednje godine postale su učestalije rasprave oko logora Jasenovac, izgrađenog u avgustu 1941. godine nakon osnivanja Nezavisne Države Hrvatske (NDH).  U isto vreme, naučnici se ubrzano približavaju konsenzusu o uslovima života i smrti u logoru, i takođe počinju da istražuju kako kultura sećanja oko Jasenovca utiče na savremena društva u Srbiji, Hrvatskoj i drugim delovima nekadašnje SFR Jugoslavije.

Konferencija Jasenovac: prošlost i sadašnjost – istorija i sećanje na institucionalno uništenje zakazana je za 24–26. mart 2020, i okupiće tim međunarodnih stručnjaka koji proučavaju istoriju i sećanje na logor Jasenovac metodom kritičke analize kompleksne mreže koja povezuje prošlost i sadašnjost. Naučnici će preispitati dugogodišnje istorijske kontroverze i predstaviti nova istraživanja, ali i doprineti boljem razumevanju načina na koji se kultura sećanja menjala tokom godina.

Povezujući lokalnu istoriju i pamćenje sa širim evropskim trendovima, konferencija će otvoriti put intenzivnijoj naučnoj saradnji preko nacionalnih granica, a istovremeno će pomoći jačanju evropske svesti o logoru Jasenovac kao važnom mestu holokausta. Konferencija će kroz saradnju sa medijima, političkim akterima, edukatorima i javnošću, pomoći u suzbijanju iskrivljavanja činjenica i manipulacija koje i dalje opterećuju javnu raspravu i percepcije o logoru.

U Beogradu, Jasenovcu i Zagrebu će se tokom tri dana održavati razne aktivnosti kako bi se postigao što veći uticaj u društvima najviše pogođena bolnim nasleđem koje Jasenovac predstavlja. Aktivnosti se sastoje od kombinacije naučnih diskusija na panelima sa nizom javnih događaja koji teže

  • povećanju znanja o trenutnom stanju istraživanja
  • podsticanju regionalne i šire međunarodne istraživačke saradnje
  • povezivanju istorije i kulture sećanja na Jasenovac sa širim evropskim trendovima
  • podsticanju javne debate o logoru
  • podizanju svesti o manipulacijama, iskrivljavanju činjenica i poricanju Jasenovca

Javna događanja

23. marta: Beograd

  • Diskusija: “Jasenovac u srpsko-hrvatskim odnosima”

24. marta: Beograd

  • Plenarno predavanje Ulricha Herberta, Univerzitet Albert-Ludvig u Freiburgu:  “Jasenovac and the Concentration Camp System in Europe” (Jasenovac i sistem koncentracionih logora u Evropi)
  • Paneli:
    • Genocid i masovni zločini u NDH
    • Žrtve u jasenovačkom logorskom kompleksu
    • Perspektive na počinitelje
    • Estimacije i statisički podaci broja ubijenih

26. marta: Zagreb

  • Plenarno predavanje Deborah Lipstadt, Emori Univerzitet: 
    “Holocaust Denial” (Poricanje holokausta)
  • Paneli:
    • Kultura sećanja na terror u NDH
    • Sećanje na Jasenovac u komparativnoj perspektivi
    • Jasenovac i obrazovanje
    • Okrugli stol

Osnovne činjenice o logoru Jasenovac-Stara Gradiška

Istoriјa

Odmah nakon što su ustaše i Ante Pavelić došli na vlast 10. aprila 1941. godine, novi fašistički režim započeo je kampanju progona i masovnog ubijanja Srba, Jevreja i Roma. Ciljanim etničkim zajednicama pridodani su brojni hrvatski, muslimanski (danas bošnjački) i drugi politički neprijatelji režima.

Nove vlasti osnovale su logor Jasenovac u avgustu 1941. godine, a upravno su ga stavile pod Odeljenje III Ustaške nadzorne službe. Logoru Jasenovac dodan je i logor Stara Gradiška, koji je korišćen za smeštanje političkih zatvorenika kao i srpskih žena i dece. 

Jasenovac je ostao u funkciji do maja 1945. godine, kada su ga oslobodile snage „Narodnooslobodilačke vojske“ pod zapovedništvom Josipa Broza Tita. Svake godine, 22. aprila svake godine obeležava se pokušaj proboja zatvorenika neposredno pre oslobođenja i održava se ceremonija u znak sećanja na žrtve logora.

Sećanje

Budući da je ustaška uprava uspela da uništi većinu logora pre oslobođenja, nakon rata gotovo da nije sačuvana niti jedna građevina. Danas se Spomen-područje Jasenovac sastoji od malih nasipa koji obeležavaju gde su se nalazile zgrade logora, muzejske izložbe i spomenika Cvet autora Bogdana Bogdanovića. U podnožju spomenika nalazi se odlomak iz ratne poeme pesnika i partizana, Ivana Gorana Kovačića, „Jama“.

Kovačićeva sudbina simbolična je stradanju više od milion Jugoslovena tokom Drugog svetskog rata. Ubijen je od strane četnika 1943. godine i bačen u jamu sličnu onoj koju je opisao. Na kraju pesme Kovačić se pita da li je moguće te izražava želju prevazići prošlost i sadašnjost kako bi se izgradila bolja budućnost:

Zar ima mjesto bolesti i muka,
Gdje trpi, pati, strada čovjek živ?
Zar ima mjesto, gdje udara ruka,
I živiš s onim koji ti je kriv?

Kontaktirajte nas

Pošaljite komentar

No comments to show.

%d bloggers like this: